توصیه زائرین سالهای گذشته به زائرین سال آینده :
معمولاً استفاده از تجربيات ديگران در آمادگي براي سفر عمره بسيار مهم است، از اين‌رو از افراد خواستيم با توجه به تجربيات خود به زائران سفرهاي آينده‌ به حج و عمره توصيه‌هايي كنند:
" اگر بخواهيد افراد ديگري که ‌مي‌خواهند به عمره بيايند را راهنمايي کنيد به آن‌ها چه توصيه‌اي مي‌کنيد ؟"
49 درصد از افراد پرداختن به معنويات و دوري از ماديات را توصيه مي‌كردند. پاك كردن نيت و انجام توبه به ويژه قبل از عمره مفرده، خودسازي، استفاده بيشتر از عمره مفرده و زمان، توجه به تقوا و پرهيزگاري، پرداخت خمس و زكات و طلب بخشش از ديگران قبل از آمدن به عمره مفرده، پرداختن بيشتر به عبادت و خواندن قرآن، پرهيز از گناه و عدم تكبر، هم چنين شكر گزاري اين نعمت را عنوان كرده اند.
3/18 درصد از زائران ديگران را تشويق مي‌كردند كه به سفر عمره بيايند.
1/14 درصد داشتن صبر و بردباري و حوصله، سعه صدر و پايين آوردن توقعات و آمادگي براي سختي ها را پيشنهاد دادند. به منظور دست‌يابي به اين موارد اين زائران مستطيع بودن، بالابردن توان جسمي، در جواني به عمره مفرده رفتن، باسواد بودن،و باآگاهي آمدن، يادگيري مسائل عمره مفرده و قرآن، داشتن برنامه ريزي شخصي و استفاده از تجربيات ديگران را متذكر شدند.
3/13 درصد نيز از زائران آينده خواستند خريد نكنند، كمترخريد كنند يا خريد خود را از بازار تهران انجام دهند. اين تو‌صيه را به ويژه براي افراد ناتوان، سالمند و بيمار داشتند.

9/9 درصد يادآوري كردند كه زائران تحقيق براي پيدا کردن کاروان مناسب‌تر، با پرسنل خوب و دلسوز ، سفر با كاوران هاي درجه يك ، آمدن در فصل خنك .
9/7 درصد توصيه كردند حجاج حتماً در جلسات كاروان شركت نموده، به آموزش‌ها و تذكرات مدير و مسئولان کاروان در مورد رعايت نكات امنيتي و بهداشتي توجه کرده، با رعايت نظم و انضباط، با آن‌ها همكاري نمايند. هم چنين اين تعداد همراه گروه‌ بودن و رعايت اخلاق و كمك به يكديگر را نيز متذكر شدند.
1/6 درصد نيز پاسخ‌هايي غير از موارد فوق دادند. همراه آوردن چيزهايي كه جنبه‌ي مادي عمره مفرده را افزايش مي‌دهد از جمله آذوقه بر ندارند ، دوربين برندارند ، واکمن و ... از ديگر توصيه‌هاي اين افراد بود.از جمله براي بهره‌ي بيشتر بردن از عمره مفرده به همراه خانواده و به ويژه كودكان نيايند، و وسايل مورد نياز از جمله ساك مناسب، قرص و دارو، داروي گياهي، ماسك، قرآن، مفاتيح و مهر هم چنين زائر كارت را با خود داشته باشند.

4-4-2-1- آسيب‌شناسي عمره مفرده:
در اين تحقيق به آسيب‌شناسي عمره مفرده نيز پرداخته شده است. موانع استفاده از سفر عمره مفرده و مسائل مربوط به سفر عمره مفرده از جمله مواردي است كه در اين زمينه بررسي شده است. اين عواملي را كه باعث مي‌شود زائران آن‌طور که شايسته است از سفر عمره خود بهره نبرند، از خود آنان جويا شديم:

" به نظر شما چه چيزهايي باعث مي‌شود که آدم نتواند در سفر عمره آن‌طور که لازم است از سفرش استفاده کند؟"
4/53 درصد مصرانه معتقد بودند خريد از بازار، پرسه زدن در خيابان‌هاي اطراف و رفت و آمدهاي غير ضروري خود عامل مهمي در استفاده نكردن از سفر عمره است.
عامل مهم ديگر در استفاده مناسب نكردن از سفر عمره ، استفاده نکردن از فرصت‌ها و اتلاف وقت ، عدم شناخت فلسفه حج، و عمره، عدم آگاهي از مراسم عمره مفرده و آمادگي قبلي به دليل نداشتن تجربه است. 4/13 درصد اين مورد را يادآور شدند.
پس از آن عدم امكانات رفاهي كه افراد آن را بيشتر ناشي از عدم برنامه‌ريزي مي‌دانستند، براي 11درصد از افراد از عوامل مؤثر در بهره‌گيري نامناسب از سفر عمره بود. مواردي از قبيل هتل‌هاي نامناسب از نظر وضعيت بهداشتي، با امكانات كم، اتاق‌هاي كوچك، شلوغ، غير خانوادگي و بدون امكانات لازم، دوري هتل‌ها تا حرم، حمل و نقل نامناسب، غذاهاي بي‌كيفيت و ... توسط اين عده مطرح شد.
1/10 درصد از افراد دنياطلبي، چشم و هم چشمي، تجملات، وابستگي به مال دنيا خانواده و دوستان و حب آن،مشكلات زندگي روزمره از جمله مشكلات اقتصادي، هم‌چنين حسد و فخر‌فروشي را در اين زمينه ناديده نگرفتند.

6/7 درصد اشاره‌اي هم به ناتوانايي‌هايي از جمله بيماري، کهولت سن، بي سوادي و بدون همراه بودن اين افراد داشتند. 8/6 درصد ازدحام جمعيت، خستگي، گرما را نام برده اند.
1/6 درصد غفلت و سنگيني گناهان انجام شده از قبيل غيبت، مال حرام و پرداخت نكردن وجوهات شرعي، ضعف ايمان، عدم ارتباط با خدا و دوري از معنويت ، وسوسه‌هاي شيطان، عدم توفيق الهي، عدم حضور قلب، خواب زياد و تنبلي،مشکلات اخلاقي، نداشتن صبر و گذشت، خودخواهي، حق الناس را بسيار مؤثر عنوان كردند.
1/5 درصد به كمبود وقت اشاره كردند.
8/2 درصد عامل اصلي از دست دادن اين فرصت عظيم را اختلاف عقيده چه با همسفران چه با عربستاني‌ها و اهل سنت دانستند. 5/2 مشكلات خانوادگي را عامل دانستند. 8/1 درصد نيز خود حاجي را تعيين كننده و موثر دانستند.
5/1 درصد عوامل فرهنگي و اجتماعي و شغلي را مطرح كردند. اين افراد به مواردي از قبيل فقر فرهنگي، تهاجم فرهنگي، رسانه‌ها، ماهواره، وضعيت حجاب در جامعه، افراط و تفريط در مسائل ديني، آداب و رسوم غلط، عدم حفظ فرهنگ خانوادگي، تبعيض و بي‌عدالتي و بي‌انصافي، روابط بجاي ضوابط، پايمال كردن حقوق ديگران، حق‌الناس، فاصله طبقاتي، محيط کار نامناسب، وضعيت حاكم بر محيط اداري، قوانين دست و پا گير، عملكرد غلط مسؤولين، نوع شغل، عدم وجدان کار و احساس مسؤوليت، فضاي مالي ادارات و عدم رعايت شئونات توسط همكاران اشاره نمودند.
4/1 درصد معتقد بودند عوامل بسياري در اين امر دخيل هستند.
8/7 درصد از افراد پاسخ‌هايي همانند، هيچ چيز نمي‌تواند مانع باشد، ما حداكثر استفاده را كرديم، كمبود وقت يا طولاني بودن سفر، همراه آوردان خانواده و كودكان را ابراز کردند كه ساير موارد آورده شده است.

4-4-2-2- خريدزائران:
همه ساله مقام معظم رهبري در مورد کاهش خريد و بازار گردي، ميزان و اهميت دادن به خريد در عربستان، تذکراتي را به مسؤولان و دست‌اندکاران و خود حجاج مي‌دهند.
اين امر از سوي مردم و خود حجاج نيز به عنوان معرف منفي براي توجه به معنويت در حج تلقي مي‌شود.
گذراندن وقت زياد در بازارها و نوع تعامل و ارتباط با فروشندگان از سوي زائران ايراني به وي‍ژه برخي از بانوان به گونه‌ايست كه نارضايتي برخي‌ از زائرين و بسياري از مسؤولان امور حج را در بردارد.
علل اين رفتار ،خود موضوعي است كه لازم است به صورت مستقل و وسيع مورد مطالعه قرار گيرد.

توصیه زائرین سالهای گذشته به زائرین سال آینده :
معمولاً استفاده از تجربيات ديگران در آمادگي براي سفر عمره بسيار مهم است، از اين‌رو از افراد خواستيم با توجه به تجربيات خود به زائران سفرهاي آينده‌ به حج و عمره توصيه‌هايي كنند:
" اگر بخواهيد افراد ديگري که ‌مي‌خواهند به عمره بيايند را راهنمايي کنيد به آن‌ها چه توصيه‌اي مي‌کنيد ؟"
49 درصد از افراد پرداختن به معنويات و دوري از ماديات را توصيه مي‌كردند. پاك كردن نيت و انجام توبه به ويژه قبل از عمره مفرده، خودسازي، استفاده بيشتر از عمره مفرده و زمان، توجه به تقوا و پرهيزگاري، پرداخت خمس و زكات و طلب بخشش از ديگران قبل از آمدن به عمره مفرده، پرداختن بيشتر به عبادت و خواندن قرآن، پرهيز از گناه و عدم تكبر، هم چنين شكر گزاري اين نعمت را عنوان كرده اند.
3/18 درصد از زائران ديگران را تشويق مي‌كردند كه به سفر عمره بيايند.
1/14 درصد داشتن صبر و بردباري و حوصله، سعه صدر و پايين آوردن توقعات و آمادگي براي سختي ها را پيشنهاد دادند. به منظور دست‌يابي به اين موارد اين زائران مستطيع بودن، بالابردن توان جسمي، در جواني به عمره مفرده رفتن، باسواد بودن،و باآگاهي آمدن، يادگيري مسائل عمره مفرده و قرآن، داشتن برنامه ريزي شخصي و استفاده از تجربيات ديگران را متذكر شدند.
3/13 درصد نيز از زائران آينده خواستند خريد نكنند، كمترخريد كنند يا خريد خود را از بازار تهران انجام دهند. اين تو‌صيه را به ويژه براي افراد ناتوان، سالمند و بيمار داشتند.

9/9 درصد يادآوري كردند كه زائران تحقيق براي پيدا کردن کاروان مناسب‌تر، با پرسنل خوب و دلسوز ، سفر با كاوران هاي درجه يك ، آمدن در فصل خنك .
9/7 درصد توصيه كردند حجاج حتماً در جلسات كاروان شركت نموده، به آموزش‌ها و تذكرات مدير و مسئولان کاروان در مورد رعايت نكات امنيتي و بهداشتي توجه کرده، با رعايت نظم و انضباط، با آن‌ها همكاري نمايند. هم چنين اين تعداد همراه گروه‌ بودن و رعايت اخلاق و كمك به يكديگر را نيز متذكر شدند.
1/6 درصد نيز پاسخ‌هايي غير از موارد فوق دادند. همراه آوردن چيزهايي كه جنبه‌ي مادي عمره مفرده را افزايش مي‌دهد از جمله آذوقه بر ندارند ، دوربين برندارند ، واکمن و ... از ديگر توصيه‌هاي اين افراد بود.از جمله براي بهره‌ي بيشتر بردن از عمره مفرده به همراه خانواده و به ويژه كودكان نيايند، و وسايل مورد نياز از جمله ساك مناسب، قرص و دارو، داروي گياهي، ماسك، قرآن، مفاتيح و مهر هم چنين زائر كارت را با خود داشته باشند.

4-4-2-1- آسيب‌شناسي عمره مفرده:
در اين تحقيق به آسيب‌شناسي عمره مفرده نيز پرداخته شده است. موانع استفاده از سفر عمره مفرده و مسائل مربوط به سفر عمره مفرده از جمله مواردي است كه در اين زمينه بررسي شده است. اين عواملي را كه باعث مي‌شود زائران آن‌طور که شايسته است از سفر عمره خود بهره نبرند، از خود آنان جويا شديم:

" به نظر شما چه چيزهايي باعث مي‌شود که آدم نتواند در سفر عمره آن‌طور که لازم است از سفرش استفاده کند؟"
4/53 درصد مصرانه معتقد بودند خريد از بازار، پرسه زدن در خيابان‌هاي اطراف و رفت و آمدهاي غير ضروري خود عامل مهمي در استفاده نكردن از سفر عمره است.
عامل مهم ديگر در استفاده مناسب نكردن از سفر عمره ، استفاده نکردن از فرصت‌ها و اتلاف وقت ، عدم شناخت فلسفه حج، و عمره، عدم آگاهي از مراسم عمره مفرده و آمادگي قبلي به دليل نداشتن تجربه است. 4/13 درصد اين مورد را يادآور شدند.
پس از آن عدم امكانات رفاهي كه افراد آن را بيشتر ناشي از عدم برنامه‌ريزي مي‌دانستند، براي 11درصد از افراد از عوامل مؤثر در بهره‌گيري نامناسب از سفر عمره بود. مواردي از قبيل هتل‌هاي نامناسب از نظر وضعيت بهداشتي، با امكانات كم، اتاق‌هاي كوچك، شلوغ، غير خانوادگي و بدون امكانات لازم، دوري هتل‌ها تا حرم، حمل و نقل نامناسب، غذاهاي بي‌كيفيت و ... توسط اين عده مطرح شد.
1/10 درصد از افراد دنياطلبي، چشم و هم چشمي، تجملات، وابستگي به مال دنيا خانواده و دوستان و حب آن،مشكلات زندگي روزمره از جمله مشكلات اقتصادي، هم‌چنين حسد و فخر‌فروشي را در اين زمينه ناديده نگرفتند.

6/7 درصد اشاره‌اي هم به ناتوانايي‌هايي از جمله بيماري، کهولت سن، بي سوادي و بدون همراه بودن اين افراد داشتند. 8/6 درصد ازدحام جمعيت، خستگي، گرما را نام برده اند.
1/6 درصد غفلت و سنگيني گناهان انجام شده از قبيل غيبت، مال حرام و پرداخت نكردن وجوهات شرعي، ضعف ايمان، عدم ارتباط با خدا و دوري از معنويت ، وسوسه‌هاي شيطان، عدم توفيق الهي، عدم حضور قلب، خواب زياد و تنبلي،مشکلات اخلاقي، نداشتن صبر و گذشت، خودخواهي، حق الناس را بسيار مؤثر عنوان كردند.
1/5 درصد به كمبود وقت اشاره كردند.
8/2 درصد عامل اصلي از دست دادن اين فرصت عظيم را اختلاف عقيده چه با همسفران چه با عربستاني‌ها و اهل سنت دانستند. 5/2 مشكلات خانوادگي را عامل دانستند. 8/1 درصد نيز خود حاجي را تعيين كننده و موثر دانستند.
5/1 درصد عوامل فرهنگي و اجتماعي و شغلي را مطرح كردند. اين افراد به مواردي از قبيل فقر فرهنگي، تهاجم فرهنگي، رسانه‌ها، ماهواره، وضعيت حجاب در جامعه، افراط و تفريط در مسائل ديني، آداب و رسوم غلط، عدم حفظ فرهنگ خانوادگي، تبعيض و بي‌عدالتي و بي‌انصافي، روابط بجاي ضوابط، پايمال كردن حقوق ديگران، حق‌الناس، فاصله طبقاتي، محيط کار نامناسب، وضعيت حاكم بر محيط اداري، قوانين دست و پا گير، عملكرد غلط مسؤولين، نوع شغل، عدم وجدان کار و احساس مسؤوليت، فضاي مالي ادارات و عدم رعايت شئونات توسط همكاران اشاره نمودند.
4/1 درصد معتقد بودند عوامل بسياري در اين امر دخيل هستند.
8/7 درصد از افراد پاسخ‌هايي همانند، هيچ چيز نمي‌تواند مانع باشد، ما حداكثر استفاده را كرديم، كمبود وقت يا طولاني بودن سفر، همراه آوردان خانواده و كودكان را ابراز کردند كه ساير موارد آورده شده است.

4-4-2-2- خريدزائران:
همه ساله مقام معظم رهبري در مورد کاهش خريد و بازار گردي، ميزان و اهميت دادن به خريد در عربستان، تذکراتي را به مسؤولان و دست‌اندکاران و خود حجاج مي‌دهند.
اين امر از سوي مردم و خود حجاج نيز به عنوان معرف منفي براي توجه به معنويت در حج تلقي مي‌شود.
گذراندن وقت زياد در بازارها و نوع تعامل و ارتباط با فروشندگان از سوي زائران ايراني به وي‍ژه برخي از بانوان به گونه‌ايست كه نارضايتي برخي‌ از زائرين و بسياري از مسؤولان امور حج را در بردارد.
علل اين رفتار ،خود موضوعي است كه لازم است به صورت مستقل و وسيع مورد مطالعه قرار گيرد.